کتاب روزآروز | شماره 7

در شمارهٔ هفتم کتاب روزآروز روایتی داریم از کتاب برساخت اصالت. آیدین آریافر در این کتاب به ترسیم وضعیت سیاسی ایران به میانجی تحولات عرصهٔ موسیقی پرداخته است. او ردپای مفهوم اصالت را در تاریخ ایران پی می‌گیرد تا نشان دهد دو مفهوم، یعنی «ابتذال» به عنوان دیگریِ موسیقی اصیل و «اندوه» به عنوان مفهوم درونی این موسیقی چطور شکل گرفتند و کم‌کم تمامی انواع موسیقی‌های مردم‌پسند، محلی و فلکلور را کنار و نوعی موسیقی مرکزگرا را به عنوان موسیقی اصیل ایرانی جا زدند. فواد شمس روایتی از داستان شطرنجی داده که شاه در غرب آسیا بازی کرد و شمه‌ای از روابط پیچیدهٔ بازیگران ژئوپلتیکی این منطقه در آن دوران به دست می‌دهد. نگاهی نیز به زندگی‌نامهٔ شی جین‌پینگ داشته‌ایم، رهبری که که در مورد روایت‌ها از زندگی خود بسیار حساس است و چیز چندانی از آن نمی‌دانیم. در نهایت مقاله‌ای از امیر احمدی آریان به ذبیح‌الله منصوری پرداخته، به زندگی‌اش که از او هم اطلاعات زیادی در دست نیست و دربارهٔ تاثیرش که به تعبیر احمدی آریان آخرین نقال در سنت ترجمهٔ ایران و متصل به این سنت کهن قصه‌گویی ایرانی بود.

در نقد کتاب‌ها، منصوره خائفی نقدی بر کتاب ارزش همه چیز نوشته، کتابی که خود به نقد تلقی رایج از رانت پرداخته و نشان می‌دهد چطور تلقی محدود اقتصاد نوکلاسیک از رانت‌جویی، منجر به گسترش رانت و تورم در شرایط فعلی شده است. به بهانهٔ انتشار ترجمهٔ جدید آبتین گلکار از دکتر ژیواگو، از داستان هیجان‌انگیز استفادهٔ سیا از این کتاب علیه شوروی در جنگ سرد گفته‌ایم و نقش آیزایا برلین در این ماجرا که زندگی را برای بوریس پاسترناک بسیار دشوار کرد. اقتباس جسورانهٔ نتفلیکس از کتاب صد سال تنهایی مارکز نیز دلیلی شده تا از مارکز و منابع الهامش بگوییم، از تاریخ پرآشوب آمریکای لاتین تا قصه‌های مادربزرگ مارکز و هزار‌ویک شب ایرانی. این شماره بیش از همیشه به ادبیات پرداخته‌ایم و نقد دیگرمان دربارهٔ داستان حسد از یوری آلیشاست، نویسنده‌ای که با زبانی طنز تقابل میان انسان‌های دنیای قدیم و جدید شوروی پساانقلاب را در این داستان ترسیم کرده است. علیرضا نجفی نگاهی به کتاب هایدگر و نازیسم و واکنش‌های جهانی به این کتاب انداخته است و می‌پرسد آیا فلسفهٔ هایدگر را می‌توان از سیاست او جدا کرد؟ آیا فلسفهٔ هایدگر به تفاسیر اقتدارگرا و ضددموکراتیک منتهی می‌شود؟ دست آخر رویکردی انتقادی به نگاه تکاملی دربارهٔ تفاوت‌های جنسیتی داریم. مهدی هاتف با نقد کتاب تقسیم کار منکر چنین رویکردی به تفاوت‌های زیستی زنان و مردان می‌شود و از مشکلات روش‌شناختی آن می‌گوید. شیما وزوایی نیز از مجموعهٔ و مازلنا نکتب گفته: اشعار، روایات و تاملاتی از نویسندگان غزه که برخی از آنان به دلیل جنگ غزه را ترک گفته‌اند. کتابی که خواننده را دعوت به مطالعه‌ای فعال می‌کند، یعنی مطالعه‌ای که به کنش فردی، جمعی و ساختاری منجر شود. دست آخر به شیوهٔ مرسوم مرورهایی داریم بر کتاب‌های تازهٔ بازار نشر ایران که به نظرمان در خور توجه بوده‌اند.

در شمارهٔ هفتم نشریهٔ «کتاب روزآروز» می‌خوانید:

● روایت کتاب

• سیاووش برتخت: موسیقی اصیل ایران از کجا آمد و چطور بر صدر نشست (روایت کتاب برساخت اصالت: مطالعهٔ انتقادی تاریخ اجتماعی ایران از دریچهٔ موسیقی ۱۲۹۴-۱۳۵۸ نوشتهٔ آیدین آریافر) | محسن آزموده

• کیش و مات! در روزگار بحران نفوذ ایران در غرب آسیا ، خواندن کتاب آرش رئیسی‌نژاد ارزش دوچندان پیدا کرده‌است؛ چگونه ایران وارد شطرنج ژئوپلتیکی غرب آسیا شد (روایت کتاب شاه و شطرنج قدرت در خاورمیانه نوشتهٔ آرش رئیسی‌نژاد) | فواد شمس

• همه‌چیز دربارهٔ مائوی دوم: رهبر مطلق‌العنان چین چگونه از پایین‌ترین پله‌های حزب شروع کرد و تمامی قدرت را در دست گرفت؟ (روایت کتاب چینِ شی جین‌پینگ نوشتهٔ استیگ استنسلی و مارتی کیارگالتونگ | مهسا جزینی

• در جستجوی ذبیح‌الله منصوری: آیا معروف‌ترین مترجم ایران در نهان پرکارترین نویسندهٔ ایرانی بود؟ | امیر احمدی‌آریان

● نقد کتاب

• چگونه رانت‌جویی به ارزش بدل شد: نقد کتاب ارزش همه‌چیز:‌ ساختن و ستاندن در اقتصاد جهانی نوشتهٔ ماریانا ماتزوکاتو| منصوره خائفی

• عاشقانه‌ای برای جنگ سرد: به بهانهٔ انتشار کتاب دکتر ژیواگو نوشتهٔ بوریس پاسترناک | فرانسیس استونز ساندرز

• هزار و یک شب در ماکندو: دربارهٔ کتاب صدسال تنهایی نوشتهٔ گابریل گارسیا مارکز | سعید متین

• حق بر نومیدی: نقد کتاب حسد نوشتهٔ یوری آلیشا | بهاره بیات

• کجا می‌توانم بهتر به هیتلر خدمت کنم؟ نقد کتاب هایدگر و نازیسم نوشتهٔ ویکتور فاریاس | علیرضا نجفی

• آیا ژن‌ها سرنوشت ما را تعیین کرده‌اند؟ نقد کتاب تقسیم کار: رویکردی تکاملی به اشتغال زنان نوشتهٔ کینگزلی براون | محمدمهدی هاتف

● معرفی کتاب‌های خارجی

• قدرت کلمات مکتوب: دربارهٔ کتابی همگانی از غزه و حول غزه (دربارهٔ کتاب و تا زمانی که می‌نویسیم نوشتهٔ نویسندگانی از غزه) | شیما وزوایی

● مرورهای کوتاه

• تشیع، همبستگی و مخاطرهٔ هویت‌گرایی (آرمان ذاکری)

• ادیسهٔ راست: تاریخ خرد دربه‌دری از ۱۳۰۴ تا ۱۳۳۸ خورشیدی (محمد مالجو)

• انقلاب سوم: واکاوی انقلاب فرهنگی دانشگاه‌ها بر اساس گزارش روزنامهٔ اطلاعات (مریم پیمان و عبدالامیر نبوی)

• تسخیر سیاستگذاری (سازمان همکاری اقتصادی و توسعه)

• محکمهٔ آزادی (حمیدرضا ابراهیم‌زاده)

• ما ایوب نبودیم: چند مواجهه با مراقبت از دیگری (مجموعه نویسندگان به کوشش فاطمه ستوده)

• نظریهٔ عمومی روان‌نژندی‌ها: درس‌گفتارهای مقدماتی روانکاوی (زیگموند فروید)

• نظم عجیب چیزها:‌ زندگی، احساس و شکل‌گیری فرهنگ‌ها (آنتونیو داماسیو)

• چگونه در قرن بیست‌ویکم ضدسرمایه‌داری باشیم؟ (اریک الین‌رایت)

• تاریخ انقلاب روسیه: از لنین تا استالین، ۱۹۱۷-۱۹۲۹ (ادوارد هلت کار)

• زندگی عاطفی نوجوانان: بزرگ کردن نوجوانانی همراه، همدل و توانمند (لیزا دمور)

• پیروزی بداهه‌سرایی: سازش‌پذیری گورباچف، التزام ریگان و پایان جنگ سرد (جیمز ویلسون)

• پیچیدگی‌های شناخت فرهنگ و هنر ایران (ابوالعلا سودآور)

• نومحافظه‌کاری عصر پوتین (مهدی سنایی)